Interview | Jaap van den Broek: ‘Mijn camera en mijn racefiets brachten me overal’

zaterdag 25 juli 2026

SOEST – Generaties Soesters kennen hem als de fotograaf die altijd op de juiste plek stond. Bij een sportwedstrijd, een dorpsfeest, een officiële opening of een onverwachte gebeurtenis: de kans was groot dat Jaap van den Broek zijn camera al in de aanslag had. Nu verschijnt een fotoboek met een selectie uit zijn omvangrijke archief. Een reis door tientallen jaren Soest, gezien door de ogen van een man die zijn dorp als geen ander kent.

Wie Jaap van den Broek ontmoet, merkt al snel dat fotografie niet zijn enige passie is. Minstens zo belangrijk is het wielrennen. Jarenlang reed hij wedstrijden in de nationale top van het amateurwielrennen. In 1974, toch al een goed sportjaar voor Nederland, werd hij vierde op het WK in Montreal. De racefiets bracht hem op bijzondere plekken, maar ook discipline, doorzettingsvermogen en oog voor detail. Eigenschappen die later ook in zijn fotografie zichtbaar worden.

Al snel groeit fotografie uit van hobby tot passie. Waar anderen een camera alleen meenemen bij speciale gelegenheden, heeft Jaap hem vrijwel altijd bij zich. ,,Je weet nooit wanneer er iets gebeurt. Juist de onverwachte momenten leveren vaak de mooiste foto's op.”

En die momenten zijn er genoeg. Hij legt de Sylvestercross vast, fotografeert de Vuelta die door Soest trekt en staat langs de route van wielerwedstrijden, maar is ook aanwezig bij talloze evenementen, jubilea, optochten en sporttoernooien. Zelfs de ontsnapte zebra’s die in 1979 voor opschudding zorgen in Soest ontsnappen niet aan zijn aandacht. Zijn foto's vertellen verhalen en laten de mensen zien die ons dorp kleur geven of hebben gegeven.

Iedereen die Jaap kent weet dat hij bescheiden is. Ook bij de realisatie van zijn boek is hij nuchter: ,,Ik heb nooit bewust geschiedenis willen vastleggen. Ik fotografeerde gewoon wat ik mooi of bijzonder vond. Pas jaren later besef je dat zo'n straatbeeld, een winkel of een vereniging inmiddels verdwenen is of dat de persoon op de foto niet meer onder ons is. Dan krijgt een foto ineens een heel andere waarde.”

Dat besef vormt ook de basis van het nieuwe fotoboek dat in september in de winkels ligt en nu al is te bestellen via de website van Uitgeverij Peles. Samen met auteurs Lex Bergers en Peter Beijer dook Jaap in duizenden negatieven en digitale foto's. De selectie bleek geen eenvoudige opgave.

,,Er liggen letterlijk tienduizenden beelden. Bij elke foto komt weer een herinnering boven. Soms aan de gebeurtenis zelf, maar vaak ook aan de mensen die erop staan. Dat maakte het kiezen lastig.”

Volgens Jaap zijn het juist niet altijd de spectaculaire foto's die het meest aanspreken. ,,Een dorpswinkel, een schoolplein, een café of een straat die inmiddels helemaal is veranderd. Dat zijn beelden waarin mensen zichzelf of hun jeugd herkennen.”

De auteurs zien hetzelfde. Bergers en Beijer kozen er bewust voor om niet alleen de foto's te laten spreken, maar ook de verhalen achter de beelden op te tekenen. Daardoor ontstaat een tijdsbeeld van Soest waarin inwoners, ondernemers, sportverenigingen, evenementen en markante gebouwen samen de hoofdrol spelen.

Jaap: ,,Ik heb dit nooit gedaan om bekend te worden. Ik vond het gewoon prachtig om mensen en gebeurtenissen vast te leggen. Als anderen daar nu met plezier naar kijken, is dat heel bijzonder.”

Het boek is meer dan een verzameling foto's. ,,Ik hoop dat mensen herinneringen met elkaar gaan delen. Dat opa's en oma's samen met hun kinderen en kleinkinderen door het boek bladeren en verhalen vertellen over hoe Soest vroeger was. Dan blijven die herinneringen leven. Dit boek doet deurtjes in het geheugen opengaan, dat weet ik zeker. Het is een bron voor verhalen.”

Zijn camera heeft inmiddels vele decennia dienstgedaan, net als zijn racefiets. Twee passies die hem letterlijk en figuurlijk in beweging hielden. ,,Fotografie en wielrennen hebben veel gemeen. Je moet geduld hebben, op het juiste moment toeslaan en vooral blijven genieten van wat je onderweg tegenkomt.”

Met het verschijnen van het fotoboek krijgt niet alleen het werk van Jaap van den Broek een blijvende plek, maar ook een belangrijk deel van de recente geschiedenis van Soest. Een geschiedenis waarin duizenden inwoners, vaak zonder het te weten, een plaatsje hebben gekregen voor zijn lens.

Het boek is te bestellen via onderstaande knop:

Bestellen